Overheidsfraude
Nep bericht namens de Belastingdienst herkennen: controleer het in het portaal, niet via de link
Een sms of e-mail met een openstaande belastingschuld, een deadline en een link om te betalen: de Fraudehelpdesk ontvangt hier opnieuw veel meldingen over. In dat bericht staat dat er beslag wordt gelegd als je niet betaalt, en dat je dat via de link kunt voorkomen. De Fraudehelpdesk is duidelijk: deze sms en mail zijn nep, de Belastingdienst verstuurt nooit dergelijke berichten per sms of e-mail, en het advies is niet betalen maar verwijderen en melden (Fraudehelpdesk, sms Belastingdienst is nep).
De controle die werkt is niet het lezen van de afzender of het logo, maar het openen van je eigen portaal. Daarom draait deze gids om één regel: een echt bericht van de Belastingdienst vind je in je Berichtenbox, en een betaalverzoek komt nooit via een link in een sms of mail.
Direct antwoord: vijf controles bij een bericht namens de Belastingdienst
- Controleer via het officiele portaal, niet via het bericht. De Belastingdienst adviseert om in te loggen op een van de portalen en daar te controleren of een bericht echt van de Belastingdienst komt (Belastingdienst, phishing melden). Staat er niets in je Berichtenbox, dan is het bericht niet van de Belastingdienst. Typ het adres zelf of gebruik je favoriet; ga niet via de link in het bericht.
- Weet wat de Belastingdienst nooit doet. De Belastingdienst stuurt nooit een sms met het verzoek om een openstaande belastingschuld te betalen, vraagt dat nooit via een link en stuurt over openstaande bedragen altijd een schriftelijk bericht (Belastingdienst, voorbeelden van valse berichten). Ook stuurt de Belastingdienst nooit QR-codes voor betalingen per mail en nooit betaalverzoeken of grote klik-hier-knoppen in een e-mail, en vraagt nooit in WhatsApp om via een link te betalen of persoonlijke gegevens te delen (Belastingdienst, phishing melden).
- Controleer een rekeningnummer op de officiele site. Staat er toch een rekeningnummer in een bericht? De Belastingdienst adviseert om op de eigen site te controleren of dat rekeningnummer daadwerkelijk van de Belastingdienst is (Belastingdienst, phishing melden). Vertrouw daarbij nooit op het nummer in het bericht zelf, ook niet als de naam of het logo klopt; die zijn in een minuut nagemaakt.
- Herken het drukpatroon. Openstaande schuld, korte deadline, dreiging met beslag of deurwaarder en een betaallink horen bij elkaar in hetzelfde patroon (Fraudehelpdesk). Dezelfde druk duikt op in varianten: een sms dat je voor een deadline je cryptowallet moet aangeven om een boete te voorkomen, of een brief waarin de namen van de Belastingdienst en het CJIB samen worden gebruikt (Belastingdienst). Wie druk zet om te betalen zonder dat je de vordering zelf kunt controleren, verkoopt geen betalingsregeling maar haast.
- Betaal niet, bewaar het bericht en meld het. Verwijder het bericht niet voordat je het hebt gemeld: stuur het door aan de Belastingdienst via [email protected] en meld het bij de Fraudehelpdesk (Belastingdienst; Fraudehelpdesk). Zo kan het nummer, het rekeningnummer of de website offline worden gehaald.
Waarom de afzender niets bewijst
Bij e-mail en sms is de afzender een etiket dat je kunt namaken: een logo, een afzendernaam en zelfs een domein dat op het echte lijkt. De Belastingdienst gebruikt zelf wel e-mail en sms, maar vraagt daarin nooit om via een link te betalen of persoonlijke gegevens door te geven (Belastingdienst). Precies daarom is het portaal het anker: wat daar niet staat, is niet verstuurd. Dat is dezelfde logica als bij de bankgids: het kanaal dat jij zelf opent is betrouwbaar, het kanaal dat de afzender voor je opent niet.
Wat een detector wel en niet ziet
De tekst van het bericht kun je in de tekstdetector zetten en een schermafbeelding in de afbeeldingsdetector. Dat is triage: het helpt je bepalen welk bericht je eerst natrekt. Het is geen uitspraak over de afzender of over de vraag of je iets moet betalen. Phishingberichten komen uit sjablonen en zijn vaak kort; ze bevatten te weinig eigen schrijfstijl voor een betrouwbaar signaal, en een laag signaal bewijst dus nooit dat een bericht echt is.
Wat je niet uit het bericht kunt afleiden
- of er werkelijk een openstaande schuld of aanslag is; dat staat in je eigen portaal;
- of de afzender de Belastingdienst is, ook niet als logo, afzendernaam of domein kloppen;
- of een rekeningnummer van de Belastingdienst is; controleer dat op de officiele site;
- of er sprake is van oplichting; dat stelt een opsporingsinstantie vast.
Als je al hebt betaald of gegevens hebt ingevuld
- Neem direct contact op met je bank via het nummer dat je zelf hebt; snelheid bepaalt de kans op een blokkade of terugboeking.
- Meld het bij de Fraudehelpdesk en, bij schade, doe aangifte bij de politie (Fraudehelpdesk, fraude melden).
- Heb je persoonsgegevens of een kopie van je ID achtergelaten? Meld het bij het Centraal Meldpunt Identiteitsfraude en controleer of je gegevens elders zijn gebruikt.
- Heb je een bijlage geopend of een app geinstalleerd? Verwijder die, controleer je apparaat en wijzig de wachtwoorden die je daar hebt gebruikt.
- Bewaar alles: het bericht, het afzendernummer of adres, de link, het rekeningnummer en het tijdstip.
Meer controles staan in de gidsen over een neppe incassobrief herkennen, een neppe factuur herkennen en een nep telefoontje namens de bank. Wil je alleen een bericht of bestand checken, gebruik dan de gratis checker. Krijg je een boete of een dreiging met incassomaatregelen per e-mail of sms, gebruik dan de vijf controles op een nepboete.
Veelgestelde vragen
Ik krijg een sms over een openstaande belastingschuld met een betaallink. Is die echt?
Nee. De Belastingdienst stuurt nooit een sms met het verzoek een openstaande belastingschuld te betalen, vraagt dat nooit via een link en stuurt over openstaande bedragen altijd een schriftelijk bericht. Controleer je Berichtenbox en betaal niet via de link.
Bewijst een e-mailadres of logo dat het bericht van de Belastingdienst is?
Nee. Afzendernaam, logo en domein zijn na te maken. De Belastingdienst vraagt zelf nooit om via een link te betalen of persoonlijke gegevens te delen; wat niet in je portaal staat, is niet verstuurd.
Bewijst een hoge detectorscore dat het bericht nep is?
Nee. De score gaat over patronen in een tekst of afbeelding en zegt niets over de afzender. Een lage score bewijst evenmin dat het bericht echt is. Gebruik de uitkomst als reden om het bericht in je eigen portaal na te trekken, niet als bewijs.