Fraudecontrole

Een neppe factuur herkennen

Een valse factuur hoeft niet meer slordig te zijn. Met een taalmodel is een overtuigende factuur in een minuut gemaakt: juiste huisstijl, kloppende bedragen, nette aanhef. De fout zit meestal niet in de opmaak maar in de vraag of het werk, de levering of de afzender werkelijk bestaat. Controleer daarom altijd de onderneming en de tegenprestatie, niet alleen het document.

Direct antwoord: vijf controles in twee minuten

Controleer de afzender in een register. Zoek het KVK-nummer op en vergelijk de bedrijfsnaam, het adres en de website. Een ontbrekend of niet-overeenkomend nummer is een stopteken.
Zoek de factuur in je eigen administratie. Bestaat er een offerte, opdrachtbevestiging of eerdere factuur van deze partij? Onbekende crediteuren met een dringende betaaltermijn zijn het klassieke patroon.
Kijk naar betaalgegevens, niet naar logo's. Een nieuw IBAN, een buitenlandse rekening of een betaallink die afwijkt van eerdere facturen is het sterkste signaal dat er iets mis is.
Lees de tekst als tekst. Beschrijft de omschrijving concreet werk met een periode en een persoon, of herhaalt die algemene diensttaal zonder verwijzing naar een echte opdracht?
Bel het nummer dat je zelf hebt gevonden. Gebruik het nummer van de website van de leverancier of van een oude factuur, nooit het nummer op de verdachte factuur.

Waarom AI dit goedkoper maakt

Valse facturen zijn niet nieuw, maar de kosten om een overtuigend exemplaar te maken zijn gedaald naar bijna nul. Verzekeraars melden dat zij vrijwel dagelijks te maken krijgen met fraude waarbij AI wordt gebruikt, van gegenereerde schadefoto's tot verzonnen facturen (RTL Nieuws, november 2025). De Fraudehelpdesk ontving in 2025 ruim honderdduizend fraudemeldingen, ruim zestig procent meer dan het jaar ervoor, met bijna 69 miljoen euro gemelde schade (Fraudehelpdesk).

Signalen in de tekst zelf

Een detectorscore op een factuur zegt niets over echtheid. Wat je wel kunt doen: laat de tekstdetector of de documentdetector de omschrijving lezen en behandel een sterk signaal als reden om de afzender grondiger te controleren. Herhaalde standaardzinnen, een opsomming zonder één concreet detail, of een toelichting die niet past bij het type dienst zijn zwakke maar bruikbare aanwijzingen. Een laag signaal bewijst niets: korte factuurteksten bevatten te weinig schrijfstijl voor een betrouwbare uitspraak.

Wat een detector niet kan vaststellen

of de afzender bestaat, een ingeschreven onderneming is of de factuur zelf verstuurde;
of het gefactureerde werk werkelijk is geleverd;
of het rekeningnummer bij die onderneming hoort;
of er sprake is van fraude, phishing of identiteitsmisbruik.

Behandel een signaal dus als triage: het vertelt je welke factuur je als eerste moet natrekken.

Bij een vermoeden van een neppe factuur

Betaal niet en trek een geplande betaling terug als dat nog kan.
Bewaar het document, de e-mailheaders, het tijdstip en de volledige afzendergegevens.
Meld het bij de Fraudehelpdesk en doe bij schade aangifte bij de politie.
Informeer direct je bank na een betaling; snelheid bepaalt de kans op terugboeken.
Waarschuw crediteurenadministratie en inkoop zodat dezelfde afzender niet bij een collega langskomt.

Meer over veilig omgaan met documenten staat in de gids over interne documenten controleren en in het beleid voor menselijke review.

Veelgestelde vragen

Bewijst een hoge detectorscore dat een factuur nep is?

Nee. De score is een modelgebonden waarschuwingssignaal en zegt niets over echtheid, afzender of levering.

Wat is het sterkste signaal van een valse factuur?

Betaalgegevens die afwijken van eerdere facturen: een nieuw IBAN, een buitenlandse rekening of een link die niet bij de leverancier past.

Mag ik een verdachte factuur uploaden?

Alleen als je organisatie dat toestaat. Verwijder persoonsgegevens en betaalgegevens, of gebruik de tekstdetector met alleen de omschrijving.