isthisaigenerated.appsignals behind the content

Advertentiecheck

Deepfake-advertenties herkennen: nepvideo's met bekende personen

Een video waarin een bekende Nederlander een beleggingsplatform aanprijst: het klinkt overtuigend, het beeld beweegt mee en de pagina achter de advertentie ziet er professioneel uit. Toch is dit een van de meest gemelde AI-fraudes. De Fraudehelpdesk ontvangt regelmatig meldingen over nep-advertenties waarin namen van bekende personen worden misbruikt voor valse beleggingsvoorstellen, en adviseert zulke advertenties simpelweg te laten liggen (Fraudehelpdesk, alert). De AFM waarschuwt daarnaast voor deepfake-scams waarin video's en stemmen worden nagebootst om beleggers te misleiden (AFM, deepfake scam).

Direct antwoord: vijf controles op een deepfake-advertentie

  1. Controleer de persoon via de officiële kanalen. Een bekende Nederlander of ondernemer beveelt geen beleggingsproduct aan via een losse social-advertentie. Zoek de persoon op via het eigen, geverifieerde account; staat daar niets, behandel de advertentie als nep. Kijk ook naar de pagina waar je naartoe klikt: een nagemaakte kranten- of tv-pagina met een 'ervaringsverhaal' hoort bij dit patroon.
  2. Zoek het bronfragment terug. Deepfakevideo's hergebruiken bestaand beeld: een interview, een toespraak, een persmoment. Zoek een zin of een opname terug en je vindt vaak het origineel — zonder de aanbeveling.
  3. Kijk naar beeld- en geluidsignalen. Let op lip-sync die net niet klopt, een vlakke of juist overdreven stem, randen rond het gezicht, handen, tanden en tekst in logo's die verspringt. Meerdere afwijkingen samen zijn een reden om af te haken; één detail is geen bewijs, want compressie en nabewerking veroorzaken ook fouten.
  4. Verifieer het aanbod zelf. Wie beleggingen aanbiedt hoort een vergunning te hebben; controleer dat in het register van de AFM. Garanties op rendement, 'geen risico' of een 'exclusieve AI-robot' zijn onbetrouwbaar, hoe professioneel de video ook is.
  5. Check de betaalroute en het kanaal. Betalen via crypto, een buitenlandse rekening of een betaallink naar een privépersoon is een stopteken. Hetzelfde geldt voor contact dat alleen via WhatsApp of Telegram loopt en voor groepen waarin 'coaches' je onder druk zetten.

Wat een detector wel en niet kan

Van een stilstaand beeld — een frame uit de advertentie, een profielfoto van de zogenoemde coach — kun je een foto of schermafbeelding door de afbeeldingsdetector halen. Die geeft een waarschuwingssignaal: patronen die vaak bij gegenereerd beeld voorkomen. Dat is triage, geen bewijs. Een echte interviewfoto kan een signaal krijgen door compressie, en een deepfakevideo is een bewerking van echt materiaal, waardoor losse frames er niet verdacht uit hoeven te zien. Voor video geldt bovendien dat een analyse van steekproefframes geen doorlopende deepfake-analyse is.

Waarom deze vorm groeit

Nep-advertenties met bekende personen bestaan al jaren, maar waar vroeger knip-en-plakwerk nodig was, maakt gezichtsverwisseling nu in minuten een overtuigend fragment. De schade zit niet in de video maar in het vervolg: een 'accountmanager' die je aanzet tot storten, een dashboard dat winst toont, en een uitbetaling die nooit komt. De Fraudehelpdesk ziet de meldingen terugkomen zodra er weer campagnes draaien.

Als je al hebt gereageerd

Meer controles staan in de gidsen over AI-foto's herkennen en datingfraude met AI-profielfoto's. Gaat de druk niet om een belegging maar om een noodgeval van een bekende, gebruik dan de vijf controles op een nep-hulpvraag met AI-stem. Loopt het contact door op een platform dat rendement toont, volg dan de vijf controles op een nep beleggingsplatform.

Veelgestelde vragen

Bewijst een hoge detectorscore dat een video een deepfake is?

Nee. De score gaat over patronen in één beeld en zegt niets over de vraag of een video met gezichtsverwisseling is gemaakt.

Mag ik een advertentie met een bekend persoon uploaden?

Beeld uit een publieke advertentie kun je meestal controleren, zolang je het niet verder verspreidt en er geen persoonsgegevens van anderen in staan. Deel een score nooit als beschuldiging aan de genoemde persoon of het genoemde bedrijf.

Wat is het sterkste signaal van een deepfake-advertentie?

Het aanbod zelf: garantie op hoge rendementen, een betaalverzoek via crypto of een privérekening, en contact dat alleen via chat loopt. Wie haast en winstgarantie combineert, verkoopt geen belegging maar oplichting.